Người sống lâu nhất Việt Nam: Hé lộ cụ bà thọ 122 tuổi gây kinh ngạc

Tuổi thọ luôn là một chỉ số phản ánh chất lượng sống, y tế và môi trường xã hội của một quốc gia. Tại Việt Nam, các trường hợp sống thọ vượt mức 100 tuổi luôn gây ngạc nhiên và thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu lẫn cộng đồng. Bài viết này sẽ hé lộ cho bạn biết người sống lâu nhất Việt Nam.

Thống kê mới nhất về tuổi thọ của người Việt

Theo Tổng cục Thống kê công bố trong niên giám thống kê 2023, tuổi thọ trung bình của người Việt Nam năm 2024 được ước tính xấp xỉ 73,7 tuổi. Trong đó, nam giới trung bình là 71,1 tuổi, còn nữ giới lên đến 76,4 tuổi. Việt Nam hiện đang nằm trong số các quốc gia có tuổi thọ tăng trưởng nhanh nhất ở châu Á trong vòng 50 năm qua.

Dữ liệu cho thấy nữ giới có tuổi thọ cao hơn nam giới khoảng 5,3 năm. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu, thường được lý giải bởi yếu tố sinh học, vai trò xã hội cũng như mức độ tiếp xúc với các rủi ro liên quan đến tai nạn và hành vi tiêu cực cao hơn ở nam giới.

Các vùng, tỉnh/thành có tuổi thọ cao nhất và thấp nhất

Top địa phương tuổi thọ cao nhất

Khu vực Đông Nam Bộ, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh và Bà Rịa – Vũng Tàu, đang dẫn đầu về tuổi thọ trung bình. Một phần nguyên nhân là do hệ thống y tế phát triển, điều kiện sống tốt và tỷ lệ tiếp cận bảo hiểm y tế cao. Hà Nội, Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế cũng nằm trong nhóm các địa phương có tuổi thọ cao nhờ kết hợp yếu tố đô thị hóa và môi trường sống lành mạnh.

Địa phương tuổi thọ thấp nhất: Lai Châu, Điện Biên, Kon Tum

Các tỉnh miền núi như Lai Châu, Điện Biên và Kon Tum thường có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, ít tiếp cận dịch vụ y tế, tỷ lệ tử vong do các bệnh tránh được cao, góp phần kéo giảm tuổi thọ chung. Bên cạnh đó, tỷ lệ tai nạn lao động và tử vong do tai nạn giao thông ở những tỉnh này cũng cao hơn mặt bằng cả nước.

Các yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ người Việt

Thành thị vs nông thôn

Người sống ở thành thị thường hưởng lợi từ hệ thống y tế tiên tiến, tiện nghi sống và giáo dục tốt hơn, dẫn đến tuổi thọ cao hơn. Ngược lại, ở nông thôn, hạn chế trong chăm sóc y tế, dinh dưỡng, mức thu nhập dẫn đến chất lượng sống thấp hơn và tuổi thọ chịu ảnh hưởng tiêu cực.

Tử vong do bệnh tật, tai nạn, tự tử

Tử vong do nguyên nhân không lây nhiễm như tai biến mạch máu não, ung thư, tim mạch chiếm tới hơn 70% tổng số ca tử vong tại Việt Nam (theo Bộ Y tế năm 2022). Ngoài ra, tai nạn giao thông và tự tử cũng là nguyên nhân đáng lưu ý, đặc biệt ở nhóm người trẻ tuổi tại các tỉnh vùng cao.

Các đặc điểm chênh lệch tuổi thọ giữa các vùng

Thành thị vs nông thôn

Tại các khu vực thành thị, chênh lệch tuổi thọ giữa nam và nữ có xu hướng thu hẹp dần do sự cải thiện trong khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế, trong khi tại nông thôn, điều này vẫn là một thách thức lớn. Sự khác biệt rõ nét này đòi hỏi chính sách y tế vùng sâu, vùng xa cần được cải thiện đáng kể trong thời gian tới.

So sánh tăng trưởng tuổi thọ giữa nam và nữ

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ năm 1990 đến 2020, tuổi thọ của nam giới Việt Nam đã cải thiện gần 10 năm, trong khi của nữ cải thiện gần 8 năm. Tuy nhiên, tốc độ tăng có xu hướng chậm lại trong thập kỷ gần đây do ảnh hưởng của lối sống ít vận động, ô nhiễm môi trường và áp lực tâm lý.

Nguyên nhân giúp tuổi thọ người Việt tăng vượt bậc

Cải thiện y tế, dinh dưỡng

Từ sau những năm 1990, hệ thống y tế Việt Nam đã có nhiều điều chỉnh tích cực, đặc biệt trong đào tạo nhân lực, đa dạng hóa dịch vụ và tập trung y tế cơ sở. Bên cạnh đó, các chiến dịch dinh dưỡng cộng đồng và chương trình tiêm chủng mở rộng đã thúc đẩy sức khỏe dân số rõ rệt.

Ảnh hưởng của chiến tranh, bệnh tật đã giảm

Giai đoạn trước năm 1975, hy sinh do chiến tranh là nguyên nhân chính làm giảm tuổi thọ. Từ sau khi đất nước thống nhất, tỷ lệ tử vong do chiến tranh không còn, đồng thời các bệnh dịch lịch sử như sốt rét, lao phổi cũng đã giảm mạnh nhờ chiến lược quốc gia phòng chống bệnh hiệu quả.

Người sống lâu nhất Việt Nam là ai?

Trường hợp gây chú ý gần đây là cụ bà Nguyễn Thị Trù, được cho là sinh năm 1893 và mất năm 2015, tức thọ đến 122 tuổi. Tuy nhiên, giấy tờ chứng minh năm sinh của nhiều cụ ông, cụ bà cao tuổi tại nông thôn đều được cấp lại sau năm 1975, gây khó khăn trong xác minh độ chính xác. Tổ chức Gerontology Research Group (GRG) vẫn chưa xác nhận trường hợp nào từ Việt Nam vượt ngưỡng 120 tuổi.

Theo các nhà khoa học lão học, khả năng sống thọ trên 120 tuổi là cực kỳ hiếm, chỉ xảy ra ở 1 người trên 1 tỷ dân. Các yếu tố cần thiết bao gồm: gen di truyền đặc biệt, môi trường sống cực kỳ lành mạnh, ít tiếp xúc với hóa chất độc hại và chế độ tâm lý ổn định trong suốt cuộc đời. Đến nay, người già nhất từng được xác minh là bà Jeanne Calment (Pháp), sống đến 122 tuổi 164 ngày.

Bên cạnh Jeanne Calment, nhiều trường hợp trên 110 tuổi đã được ghi nhận tại Nhật Bản, Mỹ, Ý và Tây Ban Nha. Tuy nhiên, tất cả đều có hồ sơ gốc đầy đủ như giấy khai sinh, hộ tịch, tài liệu thuế, khiến việc xác minh rõ ràng và minh bạch. Đó cũng là lý do việc xác nhận tuổi thọ hơn 120 tại Việt Nam thường gây tranh cãi do thiếu hồ sơ chứng thực.

Xem thêm: Người sống lâu nhất thế giới: Hé lộ bí quyết sống thọ đáng kinh ngạc

Kết luận, người sống lâu nhất Việt Nam như cụ bà Nguyễn Thị Trù 123 tuổi gây kinh ngạc mở ra nhiều câu hỏi thú vị về sức khỏe dân số, nhân khẩu học và tiềm năng sinh học con người. Dù xác thực còn là bài toán nan giải, hiện tượng này là động lực rất lớn để nghiên cứu lão khoa và cải thiện chất lượng sống cho thế hệ người cao tuổi tương lai.

Nguồn dữ liệu

– Tổng cục Thống kê Việt Nam – Niên giám Thống kê 2023

– WHO Global Health Observatory Data, 2022

– Bộ Y tế Việt Nam – Báo cáo sức khỏe quốc dân 2022

– Gerontology Research Group – Senior Supercentenarian Database

– World Bank, Life Expectancy Data 2023

– Journal of Gerontology: Biological Sciences, Vol 76, 2021